Có những lúc, dừng lại là cách mình đi tiếp

Có những lúc mình sợ dừng lại.

Công việc vẫn còn đó. Những điều cần lo chưa vơi. Những người xung quanh dường như vẫn đang tiếp tục tiến về phía trước.

Chỉ cần chậm lại một chút, ta đã có cảm giác mình đang bị bỏ lại.

Vì thế, dù đầu óc đã mệt, ta vẫn mở thêm một email.

Dù lòng kiên nhẫn đã cạn, ta vẫn cố trả lời thêm một tin nhắn.

Dù cả cơ thể đang xin được nghỉ, ta vẫn tự nhủ:

Chỉ cần cố thêm một chút nữa thôi.

Ta tin rằng nếu mình không ngừng tay, mọi việc rồi sẽ tiến triển.

Nhưng có những lúc, điều khiến ta chậm lại không phải vì đã dừng quá lâu.

Mà vì đã đi quá lâu mà không có một khoảng dừng.

Chuyện kể rằng, có một người tiều phu khỏe mạnh đến tìm gặp chủ một xưởng gỗ để xin việc. Nhìn vóc dáng rắn rỏi và đôi tay quen lao động của anh, ông chủ nhận anh vào làm công việc phù hợp nhất với khả năng của mình: đốn cây. Ông trao cho người tiều phu một chiếc rìu và chỉ cho anh khu rừng nơi anh sẽ làm việc. Người tiều phu rất vui vì có được công việc mới. Anh tự nhủ sẽ làm việc thật chăm chỉ để không phụ lòng người đã tin tưởng mình.

Ngay ngày đầu tiên, anh mang về mười tám cây gỗ.

Ông chủ rất hài lòng: Thật tuyệt vời. Hãy tiếp tục như thế nhé.

Lời khích lệ ấy khiến người tiều phu càng có thêm quyết tâm. Ngày hôm sau, anh thức dậy sớm hơn và làm việc chăm chỉ hơn. Chiếc rìu trong tay anh liên tục bổ xuống những thân cây từ sáng cho đến cuối ngày.

Nhưng hôm ấy, anh chỉ mang về được mười lăm cây.

Người tiều phu có chút ngạc nhiên.

Có lẽ mình vẫn chưa cố gắng đủ, anh nghĩ.

Ngày thứ ba, anh lại vào rừng sớm hơn. Anh rút ngắn những lần nghỉ, vung rìu mạnh hơn và làm việc gần như không ngừng tay.

Thế nhưng đến cuối ngày, anh chỉ đốn được mười cây.

Những ngày tiếp theo, số cây anh mang về còn ít hơn nữa.

Càng thấy kết quả giảm xuống, người tiều phu càng cố gắng.

Anh dùng nhiều sức hơn. Làm việc lâu hơn. Cho phép mình nghỉ ít hơn.

Nhưng dường như càng nỗ lực, anh càng không thể trở lại với kết quả của ngày đầu tiên.

Người tiều phu bắt đầu lo lắng.

Anh vốn là một người khỏe mạnh. Anh cũng chưa từng lười biếng hay trốn tránh công việc. Vậy tại sao mỗi ngày mình lại làm được ít đi?

Cuối cùng, anh buồn bã nghĩ:

Có lẽ mình đã đánh mất sức mạnh của mình.

Anh tìm đến gặp ông chủ để xin lỗi.

— Tôi đã cố gắng hết sức — anh nói — nhưng không hiểu vì sao mỗi ngày tôi lại đốn được ít cây hơn. Có lẽ tôi không còn đủ khỏe để làm công việc này nữa.

Ông chủ nhìn anh rồi hỏi:

— Lần cuối cùng anh mài chiếc rìu của mình là khi nào?

Người tiều phu ngỡ ngàng:

— Mài rìu ư?

Anh im lặng một lúc, rồi thành thật trả lời:

— Tôi không có thời gian để mài nó. Tôi đã quá bận cố gắng đốn cây.

Người tiều phu đã không đánh mất sức mạnh của mình.

Anh cũng không thiếu sự chăm chỉ.

Điều anh không nhận ra là sau mỗi thân cây, lưỡi rìu đã cùn đi một chút.

Nếu nhìn từ bên ngoài, những phút ngồi xuống mài rìu có vẻ như chẳng tạo ra tiến triển nào. Không có thêm một đường cắt. Không có cái cây nào đổ xuống.

Nhưng chính khoảng thời gian tưởng như “không làm gì” ấy sẽ làm thay đổi từng nhát rìu sau đó.

Vì thế, mài rìu không phải là rời khỏi công việc. Nó là một phần của việc đốn cây.

Ta không mang theo một chiếc rìu trong những ngày của mình. Nhưng sự chú ý, lòng kiên nhẫn, khả năng suy nghĩ và cách ta đáp lại mọi người cũng có thể hao mòn sau một thời gian dài được sử dụng.

Khi tâm trí đã mỏi, ta đọc một email nhiều lần mà vẫn chưa hiểu hết.

Ta mất rất lâu cho một việc vốn không quá khó.

Ta dễ trả lời bằng sự bực bội của phút đầu tiên hơn là điều mình thật sự muốn nói.

Ta vẫn đang làm, nhưng mỗi việc đều cần nhiều sức hơn trước.

Trong những lúc ấy, phản ứng quen thuộc thường là cố nhanh hơn.

Mở thêm một cửa sổ. Uống thêm một ly cà phê. Tự nhắc mình rằng chỉ cần hoàn thành nốt việc này thôi.

Nhưng thêm sức không phải lúc nào cũng làm một lưỡi rìu sắc lại.

Đôi khi, điều mình cần chỉ là rời mắt khỏi màn hình trong vài phút.

Uống chậm một cốc nước.

Thả lỏng đôi vai đã giữ căng từ sáng.

Đi một vòng ngắn, nhìn ra ngoài cửa sổ hoặc ngồi yên đủ lâu để hơi thở trở về nhịp tự nhiên của nó.

Không phải để giả vờ rằng cái cây trước mặt không còn đó.

Mà để khi quay lại, mình không tiếp tục vung rìu bằng một cơ thể đã kiệt sức và một tâm trí đã mờ đi.

Một khoảng dừng cũng không nhất thiết chỉ để ta làm việc hiệu quả hơn.

Có khi, trong lúc ngồi xuống, mình mới nhận ra cái cây ấy chưa cần phải đốn hôm nay.

Một việc có thể chờ.

Một phần có thể nhờ người khác cùng làm.

Một câu trả lời cần thêm thời gian trước khi được gửi đi.

Hay con đường mình đang quá sức theo đuổi vốn không còn là hướng mình thật sự muốn đến.

Có những điều chỉ hiện ra khi ta ngừng tạo thêm tiếng động.

Dừng lại có thể khiến tiến độ chậm đi đôi chút trên chiếc đồng hồ.

Nhưng chậm lại không đồng nghĩa với đi lùi.

Hai phút đặt lưỡi rìu lên đá mài không làm thân cây thấp xuống. Nhưng chúng giúp người tiều phu không phải dùng cả buổi chiều cho những nhát bổ ngày càng cạn hơn.

Một khoảng nghỉ cũng không xóa đi phần đường mình đã đi.

Đôi khi, nó chỉ giúp mình không tiêu hết sức lực còn lại cho một cách đi đã không còn phù hợp.

Vì vậy, trước khi mở thêm một email, trả lời thêm một tin nhắn hay tự buộc mình cố thêm một chút nữa, có lẽ ta có thể dừng lại và hỏi:

Mình thật sự cần thêm sức — hay đang cần tìm lại sự sáng rõ?

Không cần một khoảng nghỉ thật dài.

Chỉ một tách trà.

Một hơi thở chậm.

Một vài phút không phải phản hồi bất kỳ điều gì.

Như người tiều phu đặt chiếc rìu xuống bên mình, không phải vì đã từ bỏ cái cây, mà vì biết rằng muốn đi tiếp, có lúc đôi tay cần ngừng lại.

Và lưỡi rìu cần được sắc lại.